Françoise Gilot, światowej sławy francuska malarka i memuarystka, zmarła 6 czerwca 2023 roku w Nowym Jorku, dożywając imponującego wieku 101 lat. Przez osiem dekad tworzyła dzieła, które dziś znajdują się w zbiorach najważniejszych muzeów świata. Jej życie, naznaczone intensywnym związkiem z Pablem Picassem i wychowaniem dwójki ich dzieci, było nieustannym poszukiwaniem własnej artystycznej tożsamości i siły. Gilot, jako kobieta o silnej osobowości, odnalazła własną ścieżkę, tworząc bogaty dorobek, na który składa się około 1600 obrazów olejnych i ponad 3600 prac na papierze.
Jej twórczość, która ewoluowała od wczesnych, inspirowanych Picassem prac, do wypracowania własnego, unikalnego stylu opartego na organicznych formach i spontaniczności, jest dowodem jej artystycznej niezależności. Gilot była również autorką bestsellerowej książki „Life with Picasso”, która zrewolucjonizowała sposób postrzegania tego artysty i jego relacji. Jej życie i twórczość stanowią inspirację dla wielu, ukazując siłę, determinację i nieustępliwość w dążeniu do artystycznego spełnienia.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: 101 lat (w momencie śmierci)
- Żona/Mąż: Jonas Salk (drugi mąż)
- Dzieci: Claude i Paloma (z Pablem Picassem), Aurélia (z Lucem Simonem)
- Zawód: Malarka, memuarystka, artystka
- Główne osiągnięcie: Stworzenie bogatego dorobku artystycznego i literackiego, w tym bestsellerowej książki „Life with Picasso”, oraz wypracowanie własnego, unikalnego stylu artystycznego.
Kim był Françoise Gilot?
Podstawowe informacje biograficzne
Françoise Gaime Gilot, urodzona 26 listopada 1921 roku w Neuilly-sur-Seine we Francji, zmarła 6 czerwca 2023 roku w Nowym Jorku, w wieku 101 lat. Była wszechstronnie utalentowaną francuską malarką, memuarystką i artystką, której kariera artystyczna trwała przez osiem dekad. Jej prace, obejmujące około 1600 obrazów olejnych i 3600 prac na papierze, stanowią część stałych kolekcji w ponad tuzinie czołowych muzeów na świecie, w tym w Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku i Centre Pompidou w Paryżu. Gilot specjalizowała się w technikach akwareli i ceramiki, a jej dorobek artystyczny zyskał międzynarodowe uznanie.
Życie rodzinne i związki
Pochodząca z rodziny o artystycznych korzeniach, Françoise Gilot była córką Émile’a Gilota, biznesmena i agronoma, oraz Madeleine Gilot, akwarelistki. To matka wprowadziła ją w świat sztuki, jednocześnie narzucając zasady, takie jak zakaz używania gumki do mazania, co miało nauczyć ją precyzji. Ojciec naciskał na studia prawnicze, jednak młoda Gilot, realizując swoje artystyczne pasje, często opuszczała zajęcia. W wieku 19 lat podjęła kluczową decyzję o porzuceniu prawa na rzecz malarstwa.
Kariera artystyczna
Françoise Gilot rozpoczęła karierę artystyczną w okupowanym Paryżu, organizując pierwszą wystawę w 1943 roku. Jej talent zaowocował podpisaniem kontraktu z renomowanym marszandem Danielem-Henrim Kahnweilerem – wyróżnienie to otrzymało zaledwie dwie kobiety w historii. Jej dorobek obejmuje około 1600 obrazów olejnych i 3600 prac na papierze. Mimo wczesnych wpływów Pabla Picassa, Gilot konsekwentnie wypracowywał własny, unikalny styl, odchodząc od ostrych krawędzi na rzecz organicznych form i spontaniczności. Dowodem rosnącej wartości jej dzieł jest sprzedaż obrazu „Paloma à la Guitare” na aukcji Sotheby’s w 2021 roku za 1,3 miliona dolarów.
Dzieciństwo i początki kariery Françoise Gilot
Rodzina i edukacja
Françoise Gaime Gilot urodziła się 26 listopada 1921 roku w Neuilly-sur-Seine. Jej rodzicami byli Émile Gilot, biznesmen i agronom, oraz Madeleine Gilot, akwarelistka. Matka odegrała kluczową rolę w jej artystycznym rozwoju, wpajając zasady precyzji. Ojciec preferował karierę prawniczą, co zmusiło Gilot do balansowania między studiami a sztuką. W wieku 19 lat ostatecznie postawiła na malarstwo, co było przełomowym momentem w jej życiu.
Pierwsze kroki w sztuce
Mimo presji ze strony ojca, by wybrać ścieżkę prawniczą, Françoise Gilot od najmłodszych lat wykazywała silne zainteresowanie sztuką. Po definitywnym porzuceniu studiów prawniczych w 1940 roku, skupiła się na rozwijaniu umiejętności malarskich. Swoją pierwszą wystawę zorganizowała w okupowanym Paryżu w 1943 roku, co stanowiło śmiały początek jej profesjonalnej kariery. Aby pogłębić wiedzę, uczęszczała na kursy w Académie Julian, Instytucie Brytyjskim w Paryżu oraz pobierała nauki w pracowni przy Rue des Grands-Augustins, a także studiowała na Sorbonie.
Związek z Pablem Picassem i jego konsekwencje
Relacja z Pablem Picassem
W latach 1943–1953 Françoise Gilot pozostawała w burzliwym związku z Pablem Picassem, pełniąc rolę jego muzy i partnerki. Była jedną z jego głównych inspiracji, jednocześnie mierząc się z jego trudnym charakterem i licznymi partnerkami. Związek ten zaowocował narodzinami dwójki dzieci: syna Claude’a i córki Palomy. Wspomnienia z tego intensywnego okresu zostały spisane przez Gilot w jej bestsellerowej książce „Life with Picasso”.
Dzieci i wpływ na życie
Owocem związku Françoise Gilot z Pablem Picassem są syn Claude (ur. 1947) i córka Paloma (ur. 1949). Narodziny dzieci były znaczącym wydarzeniem, pogłębiając więź z Picassem, ale także wprowadzając nowe wyzwania. Relacja z Picassem, choć często trudna, była dla Gilot źródłem inspiracji i miejscem konfrontacji. Po rozstaniu w 1953 roku, Picasso próbował zniszczyć jej karierę i zerwał kontakty z ich dziećmi.
Trudne rozstanie i jego następstwa
Rozstanie Françoise Gilot z Pablem Picassem w 1953 roku było punktem zwrotnym. Picasso zareagował próbą zniszczenia jej kariery artystycznej i niszczeniem jej osobistych przedmiotów. Największą konsekwencją ich związku i publikacji przez Gilot książki „Life with Picasso” w 1964 roku było zerwanie przez Picassa wszelkich kontaktów ze swoimi dziećmi, co było dla nich ogromnym ciosem.
Dalsza kariera i życie osobiste Françoise Gilot
Małżeństwa i życie po Picassem
Po rozstaniu z Picassem w 1953 roku, Françoise Gilot poślubiła artystę Luca Simona w 1955 roku, z którym miała córkę Aurélię; małżeństwo zakończyło się rozwodem w 1960 roku. Kolejnym ważnym etapem było jej drugie małżeństwo w 1970 roku z Jonasem Salkiem, pionierem w dziedzinie medycyny. Związek ten był udany i trwał do śmierci Salka w 1995 roku. Gilot z właściwą sobie pewnością siebie opisywała swoje relacje z Picassem i Salkiem, mówiąc: „Lwy łączą się w pary z lwami”.
Rozwój kariery artystycznej
Po burzliwym okresie związku z Picassem, Françoise Gilot nie tylko przetrwała, ale także rozwinęła swój talent. Jej pierwsza wystawa w 1943 roku była początkiem długiej drogi. Jako jedna z nielicznych kobiet, podpisała kontrakt z Danielem-Henrim Kahnweilerem. Jej dorobek artystyczny jest monumentalny, obejmując około 1600 obrazów olejnych i 3600 prac na papierze. Mimo wpływu Picassa, Gilot wypracował własny, unikalny styl, charakteryzujący się organicznymi formami i spontanicznością. Sprzedaż obrazu „Paloma à la Guitare” za 1,3 miliona dolarów w 2021 roku potwierdziła rosnącą wartość jej prac.
Twórczość literacka
Françoise Gilot była nie tylko malarką, ale także uznaną pisarką. Jej debiut literacki w 1964 roku z książką „Life with Picasso” przyniósł jej międzynarodową sławę i sprzedał się w milionach egzemplarzy. Dzieło to oferuje unikalną perspektywę na życie z Picassem. Kolejną ważną publikacją jest „Matisse and Picasso: A Friendship in Art” (1990), w której zgłębia relacje między dwoma gigantami sztuki. W latach 80. i 90. projektowała również kostiumy, scenografię i maski dla produkcji wystawianych w Muzeum Guggenheima.
Osiągnięcia i uznanie Françoise Gilot
Nagrody i odznaczenia
Françoise Gilot została uhonorowana wieloma prestiżowymi nagrodami, potwierdzającymi jej znaczący wkład w świat sztuki. W 1990 roku mianowano ją Kawalerem Legii Honorowej (Chevalier de la Légion d’honneur), a w 2010 roku otrzymała awans na Oficera Legii Honorowej. Te francuskie odznaczenia podkreślają jej długoletnie i znaczące osiągnięcia na arenie międzynarodowej.
Wartość artystyczna i kolekcje muzealne
Twórczość Françoise Gilot znajduje trwałe miejsce w najważniejszych kolekcjach muzealnych, takich jak Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku i Centre Pompidou w Paryżu. Obecność jej dzieł w tych instytucjach świadczy o jej pozycji jako jednego z kluczowych artystów XX wieku. Sprzedaż obrazu „Paloma à la Guitare” za 1,3 miliona dolarów na aukcji Sotheby’s w 2021 roku podkreśla rosnącą wartość rynkową jej prac.
Ciekawostki z życia Françoise Gilot
Nieznane fakty i talenty
Françoise Gilot była osobą oburęczną, co oznaczało, że potrafiła równie sprawnie posługiwać się obiema rękami. W wieku czterech lat ojciec zmusił ją do pisania prawą ręką. Okres II wojny światowej przyniósł jej osobistą tragedię – straciła wszystkie wczesne rysunki i akwarele, gdy ciężarówka przewożąca jej dobytek została zbombardowana. Mimo tych trudności, jej determinacja do tworzenia sztuki pozostała niezłomna.
Upamiętnienie w kulturze popularnej
Postać Françoise Gilot znalazła swoje odzwierciedlenie w kulturze popularnej. W filmie „Surviving Picasso” (1996) jej postać zagrała Natascha McElhone. W serialu „Genius” (2018), poświęconym życiu Pabla Picassa, w rolę Gilot wcieliła się Clémence Poésy. Te kreacje aktorskie przybliżyły jej historię szerszej publiczności.
Chronologia życia i kariery Françoise Gilot
- 1921: Narodziny Françoise Gaime Gilot (26 listopada).
- 1940: W wieku 19 lat porzuca studia prawnicze, aby poświęcić się malarstwu.
- 1943: Pierwsza wystawa obrazów w Paryżu. Rozpoczyna związek z Pablem Picassem.
- 1946: Podpisuje kontrakt z marszandem Danielem-Henrim Kahnweilerem.
- 1947: Narodziny syna Claude’a.
- 1949: Narodziny córki Palomy.
- 1953: Rozstanie z Pablem Picassem.
- 1955: Poślubia artystę Luca Simona.
- 1960: Rozwód z Lucem Simonem.
- 1964: Publikacja książki „Life with Picasso”.
- 1970: Poślubia Jonasa Salka.
- 1980-1990: Projektuje kostiumy i scenografię dla Muzeum Guggenheima.
- 1990: Mianowana Kawalerem Legii Honorowej.
- 1995: Śmierć Jonasa Salka.
- 2010: Awansowana na Oficera Legii Honorowej.
- 2018: Postać przedstawiona w serialu „Genius”.
- 2021: Obraz „Paloma à la Guitare” sprzedany za 1,3 miliona dolarów.
- 2023: Śmierć Françoise Gilot (6 czerwca).
Rodzina Françoise Gilot
- Ojciec: Émile Gilot
- Matka: Madeleine Gilot
- Partner: Pablo Picasso (1943–1953)
- Dzieci z Picassem: Claude (ur. 1947), Paloma (ur. 1949)
- Pierwszy mąż: Luc Simon (artysta, córka Aurélia)
- Drugi mąż: Jonas Salk (pionier szczepionki przeciw polio)
Kluczowe dzieła literackie Françoise Gilot
- „Life with Picasso” (1964)
- „Matisse and Picasso: A Friendship in Art” (1990)
Warto wiedzieć: Françoise Gilot wypracował własny, unikalny styl, który charakteryzował się unikaniem ostrych krawędzi na rzecz form organicznych i spontaniczności.
Nagrody i odznaczenia Françoise Gilot
| Rok | Odznaczenie | Status |
|---|---|---|
| 1990 | Legia Honorowa | Kawaler |
| 2010 | Legia Honorowa | Oficer |
Françoise Gilot w kulturze popularnej
- Film: „Surviving Picasso” (1996)
- Serial: „Genius” (2018)
Warto wiedzieć: Mimo trudnych relacji z Pablem Picassem, Françoise Gilot konsekwentnie budował własną karierę artystyczną i literacką.
Françoise Gilot, wybitna artystka i memuarystka, zmarła w wieku 101 lat, pozostawiając po sobie bogaty dorobek artystyczny i literacki. Jej życie pokazuje, jak siła charakteru i niezależność mogą prowadzić do trwałego uznania, nawet w obliczu życiowych wyzwań.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Ile żon miał Pablo Picasso?
Pablo Picasso miał dwie żony: Olgę Khokhlovan i Jacqueline Roque. Choć miał wiele znaczących relacji i partnerek, formalnie był żonaty tylko dwa razy.
Kim jest drugi mąż Francoise Gilot?
Drugim mężem Françoise Gilot był Jonas Salk, amerykański lekarz i naukowiec, znany przede wszystkim z wynalezienia szczepionki przeciwko poliomyelitis. Ich małżeństwo trwało od 1970 do jego śmierci w 1995 roku.
Czy Picasso i Gilot mieli związek?
Tak, Pablo Picasso i Françoise Gilot mieli długotrwały związek, który trwał od 1943 do 1953 roku. Owocem tego związku są dwoje dzieci: Claude i Paloma Picasso.
Czy Picasso malował kobiety?
Oczywiście, Pablo Picasso niezwykle często malował kobiety, które stanowiły jedne z jego głównych muz i tematów w twórczości. Wiele jego słynnych dzieł przedstawia jego partnerki, przyjaciółki i inspiracje.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Fran%C3%A7oise_Gilot
