Michael Collins: Irlandzki bohater, który walczył o wolność Irish

17

Michael Collins, jeden z najwybitniejszych i najbardziej kontrowersyjnych przywódców irlandzkiego ruchu niepodległościowego, zasłynął jako genialny strateg wojny partyzanckiej i zręczny polityk. Choć urodził się 16 października 1890 roku w hrabstwie Cork, na styczeń 2026 roku jego wiek wyniósłby 135 lat. Jego tragiczna śmierć w zasadzce w wieku zaledwie 31 lat, 22 sierpnia 1922 roku, na zawsze wpisała go w historię Irlandii. Jako Minister Finansów i późniejszy Przewodniczący Rządu Tymczasowego, Collins odegrał kluczową rolę w kształtowaniu młodego Wolnego Państwa Irlandzkiego, jednocześnie dowodząc The National Army w burzliwym okresie The Irish Civil War.

Michael Collins, znany również pod przydomkiem „The Big Fellow”, był centralną postacią w walce Irlandii o niepodległość, łącząc w sobie cechy charyzmatycznego przywódcy, błyskotliwego stratega wojskowego i zdolnego polityka. Jego życie, choć krótkie, odcisnęło trwałe piętno na historii jego kraju, a jego postać do dziś budzi fascynację i dyskusje.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na styczeń 2026 roku miałby 135 lat.
• Żona/Mąż: Brak informacji o żonie.
• Dzieci: Brak informacji o dzieciach.
• Zawód: Polityk, przywódca wojskowy, Minister Finansów, Przewodniczący Rządu Tymczasowego.
• Główne osiągnięcie: Kluczowa rola w negocjacjach Traktatu Anglo-Irlandzkiego i budowie Wolnego Państwa Irlandzkiego.

Kim jest Michael Collins? Podstawowe informacje

Michael Collins, którego prawdziwe irlandzkie imię brzmiało Mícheál Ó Coileáin, był kluczową postacią w walce o niepodległość Irlandii. Urodził się 16 października 1890 roku w Woodfield, Sam’s Cross, niedaleko Rosscarbery w hrabstwie Cork. Był najmłodszym z ośmiorga dzieci w rodzinie o silnych tradycjach patriotycznych. Jego życie zakończyło się tragicznie 22 sierpnia 1922 roku, gdy w wieku 31 lat zginął w zasadzce w miejscowości Béal na Bláth w hrabstwie Cork. Został pochowany na cmentarzu Glasnevin w Dublinie, najważniejszej narodowej nekropolii Irlandii.

Collins był powszechnie znany pod przydomkiem „The Big Fellow” (Wielki Chłop). Według tradycji rodzinnej, przydomek ten przylgnął do niego już w dzieciństwie, jako czułe określenie dla odważnego i śmiałego najmłodszego brata, na długo przed jego karierą polityczną. Jego silna tożsamość narodowa i związki z kulturą celtycką podkreślało jego irlandzkie nazwisko Mícheál Ó Coileáin.

Rodzina i życie prywatne Michaela Collinsa

Ojciec Michaela Collinsa, Michael John Collins, urodzony w 1815 roku, był rolnikiem i matematykiem-amatorem. W chwili ślubu z Mary Anne O’Brien w 1876 roku, miał 60 lat. Zmarł, gdy Michael miał zaledwie sześć i pół roku, co znacząco wpłynęło na jego wczesne życie. Po śmierci męża, matka Michaela, Mary Anne, wykazała się dużą przedsiębiorczością. W latach 1899–1900 przebudowała skromny dom rodzinny w Woodfield na znacznie większą posiadłość znaną jako Woodfield House.

W wieku trzynastu lat Michael przeniósł się do szkoły w Clonakilty. Tam, przez tydzień mieszkał u swojej siostry Margaret Collins-O’Driscoll i jej męża Patricka. Pomagał szwagrowi w redagowaniu lokalnej gazety „West Cork People”. Michael Collins głęboko wierzył, że jego rodzina wywodzi się w prostej linii od starożytnego rodu Uí Chonaill Gabra, co dodatkowo wzmacniało jego poczucie dumy z irlandzkiego pochodzenia. Dziedzictwo Collinsa przetrwało w irlandzkim życiu publicznym poprzez jego krewnych. Jego siostra Margaret była posłanką, a jego prawnuczki Nora Owen i Mary Banotti również zostały znanymi polityczkami, kontynuując rodzinne zaangażowanie w irlandzką politykę.

Kariera rewolucyjna i działalność polityczna Michaela Collinsa

W 1906 roku, mając 15 lat, Michael Collins wyjechał do Londynu. Tam pracował jako młodszy urzędnik w pocztowej kasie oszczędnościowej (Post Office Savings Bank) w Blythe House, mieszkając u swojej siostry Hannie. Przed powrotem do ojczyzny w 1916 roku, Collins zdobywał doświadczenie zawodowe w firmie maklerskiej Horne and Company oraz w Guaranty Trust Company of New York. To doświadczenie finansowe przygotowało go do późniejszej roli Ministra Finansów w Wolnym Państwie Irlandzkim.

Podczas Powstania Wielkanocnego w 1916 roku, Collins służył jako adiutant i ochroniarz Josepha Plunketta w kwaterze głównej w gmachu Poczty Głównej (GPO) w Dublinie. Walczył ramię w ramię z liderami takimi jak Patrick Pearse. Jako Dyrektor Wywiadu IRA, Collins zyskał sławę genialnego stratega. Stworzył m.in. „The Squad”, specjalną jednostkę likwidacyjną, która w „Krwawą Niedzielę” w listopadzie 1920 roku wyeliminowała kluczowych brytyjskich agentów wywiadu, znanych jako Black and Tans. W 1921 roku był jednym z pięciu pełnomocników wysłanych do Londynu na rozmowy pokojowe. Podpisał Traktat Anglo-Irlandzki, który tworzył Wolne Państwo Irlandzkie. Uznawał go za „wolność do zdobycia wolności”, mimo że wymagał on przysięgi na wierność Koronie. Ta decyzja podzieliła przywódców Sinn Fein i doprowadziła do The Irish Civil War.

Funkcje państwowe i przywództwo Michaela Collinsa

W styczniu 1919 roku Michael Collins został mianowany Ministrem Finansów w pierwszym rządzie Dáil Éireann. Wykazał się tam niezwykłą skutecznością w organizowaniu funduszy na działalność podziemnego państwa, kluczowych dla funkcjonowania ruchu niepodległościowego. Od stycznia 1922 roku sprawował funkcję Przewodniczącego Rządu Tymczasowego Irlandii. W tym okresie stał się de facto najważniejszą osobą w państwie, odpowiedzialną za budowę nowych struktur administracyjnych Wolnego Państwa Irlandzkiego.

Od listopada 1920 roku aż do śmierci pełnił funkcję Prezydenta Irlandzkiego Bractwa Republikańskiego (IRB) – tajnej organizacji, która stanowiła ideowe zaplecze ruchu niepodległościowego. Collins był również wybierany na posła (Teachta Dála). W 1918 roku uzyskał mandat z okręgu South Cork, a w 1921 roku reprezentował rozszerzony okręg Cork Mid, North, South, South East and West. Reprezentował frakcję Sinn Fein popierającą traktat anglo-irlandzki.

Służba wojskowa i internowanie Michaela Collinsa

W lipcu 1922 roku, w obliczu wybuchu wojny domowej, Michael Collins objął stanowisko Naczelnego Dowódcy The National Army w stopniu generała. Porzucił wówczas obowiązki cywilne na rzecz bezpośredniego kierowania operacjami wojskowymi. Po upadku Powstania Wielkanocnego w 1916 roku, Collins był więziony w obozie Frongoch w Walii, który stał się dla niego „uniwersytetem rewolucji”. Po wyjściu z więzienia w grudniu 1916 roku, Collins szybko awansował w strukturach Irish Volunteers, zostając ich dyrektorem ds. organizacji i adiutantem generalnym.

Najważniejsze daty z życia Michaela Collinsa

• 16 października 1890: Narodziny Michaela Collinsa w Woodfield, Sam’s Cross, hrabstwo Cork.
• 1906: Wyjazd do Londynu i rozpoczęcie pracy jako młodszy urzędnik.
• 1916: Udział w Powstaniu Wielkanocnym i powrót do Irlandii.
• 1918: Wybór na posła (Teachta Dála) z okręgu South Cork.
• Styczeń 1919: Mianowanie Ministrem Finansów w pierwszym rządzie Dáil Éireann.
• Listopad 1920: Objęcie funkcji Prezydenta Irlandzkiego Bractwa Republikańskiego (IRB).
• 1921: Udział w negocjacjach Traktatu Anglo-Irlandzkiego w Londynie.
• Styczeń 1922: Objęcie funkcji Przewodniczącego Rządu Tymczasowego Irlandii.
• Lipiec 1922: Objęcie stanowiska Naczelnego Dowódcy Armii Narodowej.
• 22 sierpnia 1922: Śmierć w zasadzce w Béal na Bláth, hrabstwo Cork.

Ciekawostki i nieznane fakty z życia Michaela Collinsa

Michael Collins wskazywał na dwóch lokalnych mentorów, którzy zaszczepili w nim miłość do Irlandii: kowala Jamesa Santry’ego, którego rodzina kuła broń dla powstańców, oraz dyrektora szkoły Denisa Lyonsa, członka IRB. Podczas pobytu w Londynie, Collins podjął studia prawnicze w prestiżowym King’s College London. Jednak ich nie ukończył, poświęcając się całkowicie działalności w organizacjach takich jak Gaelic League i IRB. Po aresztowaniu w 1916 roku, Collins uniknął surowszej kary lub egzekucji dzięki sprytowi. Usłyszał swoje nazwisko podczas selekcji w koszarach Richmond i niepostrzeżenie przeszedł do innej grupy więźniów, co historycy nazywają jednym z jego najszczęśliwszych trafów w jego życiu i śmierci.

Jako szef rządu w 1922 roku, Collins potajemnie wysyłał broń i wsparcie dla oddziałów IRA prowadzących ofensywę w Irlandii Północnej, starając się chronić tamtejszą ludność katolicką. Był aktywnym członkiem London GAA (Gaelic Athletic Association). To nie tylko pozwalało mu dbać o kondycję, ale służyło jako doskonała przykrywka dla rekrutacji nowych członków do Irlandzkiego Bractwa Republikańskiego. Jego postać zainspirowała twórców filmowych, w tym film biograficzny „Michael Collins” z Liamem Neesonem w roli głównej, wyreżyserowany przez Neila Jordana.

Warto wiedzieć: Podczas pobytu w Londynie, Michael Collins podjął studia prawnicze w King’s College London, których jednak nie ukończył, skupiając się na działalności w organizacjach patriotycznych.

Warto wiedzieć: Tajne wsparcie wysyłane przez Collinsa dla oddziałów IRA w Irlandii Północnej w 1922 roku miało na celu ochronę ludności katolickiej na tym obszarze.

Michael Collins, jako kluczowa postać w walce o niepodległość Irlandii, zapisał się w historii jako nieustępliwy przywódca i strateg, którego tragiczna śmierć w 1922 roku stanowiła znaczący punkt zwrotny. Jego życie jest świadectwem odwagi i determinacji w walce o wolność, nawet w obliczu największych przeciwności, a jego dziedzictwo jako symbol irlandzkiego patriotyzmu pozostaje żywe.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Michael_Collins_(Irish_leader)