Peter Sellers: Genialny aktor, którego zawał serca wstrząsnął światem

18

Peter Sellers, właściwie Richard Henry Sellers, był brytyjskim aktorem komediowym i dramatycznym, którego wszechstronność i niezwykły talent do wcielania się w różnorodne postacie przyniosły mu międzynarodową sławę. Na 24 lipca 1980 roku, w wieku 54 lat, pozostawił po sobie bogate dziedzictwo artystyczne, w tym niezapomnianą kreację inspektora Clouseau w serii filmów „Różowa Pantera”. Jego życie, naznaczone zarówno sukcesami, jak i wewnętrznymi zmaganiami, stanowi fascynujący obraz kariery jednego z najwybitniejszych komików XX wieku. Sellers, wychowany w rodzinie o zróżnicowanym tle kulturowym, budował swoją karierę w cieniu silnej więzi z matką, która odgrywała kluczową rolę w jego wczesnych latach.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na 24 lipca 1980 roku miał 54 lata.
• Żona/Mąż: Był dwukrotnie żonaty (Anne Howe, Britt Ekland).
• Dzieci: Miał troje dzieci (Michael Sellers, Sarah Sellers, Victoria Sellers).
• Zawód: Aktor komediowy i dramatyczny, muzyk.
• Główne osiągnięcie: Ikoniczna rola inspektora Clouseau w serii „Różowa Pantera” oraz wielokrotnie nagradzane role w filmach takich jak „Dr Strangelove” i „Wystarczy być”.

Podstawowe informacje o Peterze Sellersie

Prawdziwe imię i nazwisko

Chociaż świat znał go jako Petera Sellersa, aktor urodził się jako Richard Henry Sellers. Imię Peter zostało mu nadane przez rodziców na cześć jego starszego brata, który zmarł przed jego narodzinami. To wydarzenie, choć tragiczne, z pewnością odcisnęło piętno na jego dalszym życiu i kształtowaniu własnej tożsamości.

Data i okoliczności śmierci

Peter Sellers zmarł 24 lipca 1980 roku w Londynie, w wieku 54 lat. Bezpośrednią przyczyną jego śmierci był rozległy zawał serca, będący kulminacją długotrwałych problemów kardiologicznych. Jego odejście było ogromną stratą dla świata kina, który stracił jednego ze swoich najjaśniejszych talentów.

Pochodzenie etniczne i religijne

Sellers wychowywał się w rodzinie o zróżnicowanym tle religijnym. Jego ojciec, Bill Sellers, był protestantem, a matka, Peg, wyznawała judaizm. Zgodnie z prawem żydowskim, aktor był Żydem ze względu na matkę. To mieszane dziedzictwo kulturowe z pewnością wpływało na jego unikalne spojrzenie na świat i siebie.

Edukacja

Formalna edukacja Richarda Henry’ego Sellersa zakończyła się w wieku 14 lat, w 1939 roku, kiedy uczęszczał do rzymskokatolickiej szkoły St Aloysius’ College w Highgate. Wybuch II wojny światowej spowodował ewakuację szkoły, a jego matka nie zgodziła się na wyjazd syna z Londynu, co definitywnie przerwało jego edukację.

Życie prywatne Petera Sellersa

Relacja z matką

Relacja Petera Sellersa z matką, Agnes Doreen „Peg” Sellers, była niezwykle silna i, według jego przyjaciela Spike’a Milligana, wręcz „niezdrowa”. Sellers, będąc jedynakiem, czerpał ogromne wsparcie od swojej matki, która była jego największą fanką i motorem napędowym jego kariery, podczas gdy ojciec wyrażał wątpliwości co do jego talentu. Ta głęboka, choć skomplikowana więź, zdominowała wiele aspektów jego życia.

Małżeństwa i dzieci

Peter Sellers był dwukrotnie żonaty. Jego pierwszą żoną była Anne Howe, z którą miał dwoje dzieci: syna Michaela i córkę Sarah. Po rozwodzie, w 1964 roku, po zaledwie dziesięciu dniach znajomości, poślubił szwedzką aktorkę Britt Ekland. Z tego związku urodziła się córka Victoria w 1965 roku, jednak para rozwiodła się w 1968 roku po burzliwym związku.

Problemy z tożsamością

Peter Sellers był postacią enigmatyczną, często twierdzącą, że poza odgrywanymi rolami nie posiada własnej, autentycznej tożsamości. Powtarzał, że „nie ma żadnego prawdziwego Petera Sellersa”. To poczucie braku własnego „ja” pogłębiało jego problemy z depresją i poczuciem niepewności, prowadząc do trudności w życiu osobistym i zawodowym.

Kariera zawodowa Petera Sellersa

Początki kariery

Debiut sceniczny

Pierwsza „rola” Petera Sellersa miała miejsce, gdy miał zaledwie dwa tygodnie. Został wówczas wyniesiony na scenę Kings Theatre w Southsea przez komika Dicka Hendersona. Był to symboliczny początek jego długiej i barwnej kariery artystycznej.

Służba wojskowa i Gang Show

Podczas II wojny światowej Sellers służył w Royal Air Force (RAF). Ostatecznie trafił do trupy rozrywkowej „Gang Show” Ralpha Readera, z którą występował w Indiach, Birmie i na Cejlonie. Ta podróż i doświadczenia sceniczne były ważnym etapem w kształtowaniu jego umiejętności.

Praca w teatrze

W wieku 15 lat Peter Sellers rozpoczął pracę w Victoria Palace Theatre w Ilfracombe. Zaczynał od najniższych stanowisk – dozorcy, a następnie awansował na biletera, usera i asystenta kierownika sceny. Ta praca od podstaw pozwoliła mu poznać teatr od kuchni.

Przełom radiowy – „The Goon Show”

W latach 1951–1960 Sellers był jedną z głównych gwiazd kultowego programu BBC Radio „The Goon Show”. Wraz ze Spike’em Milliganem, Harrym Secombe’em i Michaelem Bentine’em, zrewolucjonizował brytyjską komedię. Audycja ta, oparta na absurdalnym humorze i błyskotliwych improwizacjach, przyniosła mu znaczną popularność i uznanie.

Międzynarodowa sława

Inspektor Clouseau w serii „Różowa Pantera”

Największą rozpoznawalność na całym świecie przyniosła Peterowi Sellersowi niezapomniana rola niezdarnego inspektora Jacques’a Clouseau. W postać tę wcielał się w pięciu filmach z serii „Różowa Pantera” (The Pink Panther) w latach 1963–1978, stając się synonimem tego kultowego bohatera.

Współpraca ze Stanleyem Kubrickiem

Peter Sellers pokazał swój niezwykły kunszt aktorski w dwóch filmach wyreżyserowanych przez Stanleya Kubricka. W „Lolicie” (1962) zagrał postać Clare’a Quilty’ego. Jednak prawdziwy popis jego talentu miał miejsce w filmie „Dr Strangelove” (1964), gdzie brawurowo wcielił się w aż trzy różne role: kapitana Lionela Mandrake’a, prezydenta Merkina Muffleya oraz tytułowego doktora Strangelove’a.

Ostatni wielki sukces – „Wystarczy być”

W 1979 roku, tuż przed śmiercią, Peter Sellers zagrał rolę ogrodnika Chance’a w filmie „Being There” (Wystarczy być). Ta minimalistyczna i subtelna kreacja przyniosła mu zasłużony Złoty Glob oraz nominację do Oscara, stanowiąc godne zwieńczenie jego bogatej kariery.

Nagrody i osiągnięcia Petera Sellersa

Nominacje do Oscara

Peter Sellers był trzykrotnie nominowany do Nagrody Akademii. Dwukrotnie otrzymał nominację w kategorii Najlepszy Aktor Pierwszoplanowy: za rolę w „Dr Strangelove” w 1965 roku oraz za kreację w „Wystarczy być” w 1980 roku. Jedna nominacja przypadła również w kategorii Najlepszy Krótkometrażowy Film Aktorski.

Zwycięstwo na gali Złotych Globów

W 1980 roku Peter Sellers został uhonorowany statuetką Złotego Globu dla najlepszego aktora w filmie komediowym lub musicalu. Nagrodę tę otrzymał za swoją wybitną rolę w filmie „Wystarczy być”, co stanowiło znaczące docenienie jego talentu.

Order Imperium Brytyjskiego (CBE)

Za swoje zasługi dla sztuki i kultury brytyjskiej, Peter Sellers został odznaczony tytułem Komandora Orderu Imperium Brytyjskiego (Commander of the British Empire – CBE). To prestiżowe wyróżnienie podkreśla jego znaczący wkład w dziedzictwo kulturalne Wielkiej Brytanii.

Zdrowie Petera Sellersa

Problemy z sercem

Peter Sellers przez wiele lat zmagał się z poważnymi problemami kardiologicznymi. Pierwszy bardzo ciężki atak serca przeszedł już w 1964 roku, w wieku zaledwie 39 lat. To zdarzenie na pewien czas zahamowało jego karierę, zmuszając go do zwolnienia tempa i skupienia się na zdrowiu.

Kondycja psychiczna

Przez większość dorosłego życia Peter Sellers cierpiał na depresję oraz stany lękowe. Jego kondycja psychiczna uległa drastycznemu pogorszeniu w połowie lat 70. Stan ten był potęgowany przez nadużywanie alkoholu oraz narkotyków, co znacząco wpływało na jego życie osobiste i zawodowe.

Muzyczne pasje Petera Sellersa

Talent perkusyjny

Zanim Peter Sellers zdobył sławę jako aktor, był zawodowym perkusistą jazzowym. W czasie wojny koncertował z różnymi zespołami. Według jego przyjaciela Spike’a Milligana, Peter miał potencjał, by zostać jednym z najlepszych perkusistów w kraju, co świadczy o jego wszechstronności talentu.

Kontrowersje i skandale

Trudny charakter na planie

Peter Sellers był znany z niezwykle trudnego charakteru i wybuchowego temperamentu na planie filmowym. Często popadał w konflikty z reżyserami i innymi aktorami, a jego zachowanie bywało opisywane jako nieprzewidywalne. Sprawiało to, że współpraca z nim bywała wyzwaniem.

Sztuczki w celu zdobycia pracy

Na początku swojej kariery, zdesperowany brakiem zleceń, Peter Sellers zastosował nietypową sztuczkę. Zadzwonił do producenta BBC Roya Speera, udając głos Kennetha Horne’a, wielkiej gwiazdy radia, aby zarekomendować samego siebie. Ta inicjatywa świadczy o jego determinacji w dążeniu do celu.

Ciekawostki z życia Petera Sellersa

Zdolności mimiczne

Peter Sellers posiadał niemal nadludzką zdolność naśladowania. Potrafił perfekcyjnie odtworzyć dowolny akcent lub sposób mówienia, co stanowiło fundament jego techniki aktorskiej i pozwalało mu na tworzenie niezapomnianych postaci.

Pasja do boksu

Peter Sellers był wielkim admiratorem XIX-wiecznego boksera Daniela Mendozy. Co ciekawe, Sellers był z nim spokrewniony przez matkę. Portret Mendozy zdobił jego biuro, symbolizując jego fascynację postacią boksera.

Praca w teatrze od podstaw

W wieku 15 lat Peter Sellers rozpoczął pracę w Victoria Palace Theatre w Ilfracombe, zaczynając od stanowiska dozorcy. Stopniowo awansował na biletera, usera i asystenta kierownika sceny, zdobywając cenne doświadczenie w branży teatralnej.

Kluczowe filmy i role Petera Sellersa

Ikoniczne kreacje w filmach

• Inspektor Clouseau w serii filmów „Różowa Pantera” (1963–1978)
• Rola Clare’a Quilty’ego w filmie „Lolita” (1962)
• Trzy role w filmie „Dr Strangelove” (1964)
• Rola ogrodnika Chance’a w filmie „Wystarczy być” (1979)

Warto wiedzieć: Peter Sellers zagrał inspektora Clouseau w pięciu filmach, stając się nieodłączną częścią fenomenu „Różowej Pantery”. Jego wszechstronność pozwoliła mu na stworzenie niezapomnianych postaci, często balansujących na granicy komedii i dramatu.

Nagrody i nominacje

Peter Sellers, którego kariera obfitowała w niezapomniane kreacje i artystyczne wyzwania, pozostaje jedną z najbardziej wpływowych postaci w historii kina komediowego i dramatycznego. Jego zdolność do wcielania się w szerokie spektrum postaci, od niezdarnych policjantów po złożone psychologicznie jednostki, świadczy o jego niezwykłym talencie. Pomimo wewnętrznych zmagań i problemów zdrowotnych, jego dziedzictwo artystyczne, utrwalone w kultowych filmach, wciąż bawi i inspiruje kolejne pokolenia widzów.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Peter_Sellers