Tom Hanks: Ikona kina, aktor, producent i reżyser

16

Tom Hanks, urodzony jako Thomas Jeffrey Hanks, to jeden z najpopularniejszych i najbardziej rozpoznawalnych amerykańskich aktorów, a także ikona kultury. Na początku 2026 roku aktor będzie obchodził swoje 69. urodziny. Hanks jest ceniony za swoje wielowymiarowe role, w tym dwukrotne zdobycie Oscara rok po roku za filmy „Filadelfia” i „Forrest Gump”. Prywatnie jest ojcem czwórki dzieci, a od 1988 roku jego żoną jest aktorka Rita Wilson, z którą dzieli również greckie obywatelstwo. Jego status jako potężnego magnesu na publiczność, tzw. box office draw, potwierdza miejsce w czołówce najlepiej zarabiających aktorów filmowych w Stanach Zjednoczonych. Kariera Toma Hanksa, obejmująca zarówno kinowe hity, jak i cenione produkcje telewizyjne produkowane przez jego własną firmę Playtone, jest dowodem jego wszechstronności i trwałego wpływu na przemysł filmowy.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na styczeń 2026 roku – 69 lat.
• Żona/Mąż: Rita Wilson (od 1988 roku).
• Dzieci: Colin Hanks, Chet Hanks, Elizabeth Hanks.
• Zawód: Aktor, producent, reżyser, scenarzysta.
• Główne osiągnięcie: Dwukrotnie zdobyty Oscar dla najlepszego aktora rok po roku (1994, 1995).

Podstawowe informacje o Tomie Hanksie

Thomas Jeffrey Hanks, powszechnie znany jako Tom Hanks, przyszedł na świat 9 lipca 1956 roku w Concord w Kalifornii. Jego matka, Janet Marylyn (z domu Frager), pracowała w szpitalu i pochodziła z rodziny o korzeniach portugalskich, noszącej pierwotnie nazwisko Fraga. Ojciec aktora, Amos „Bud” Hanks, był wędrownym kucharzem o angielskim pochodzeniu. Na początku 2026 roku Tom Hanks będzie obchodził swoje 69. urodziny, a jego status jako amerykańskiej ikony kulturowej i jednego z najpopularniejszych gwiazdorów filmowych na świecie pozostaje niezachwiany.

Hanks jest sklasyfikowany jako czwarty najlepiej zarabiający aktor filmowy w Stanach Zjednoczonych pod względem łącznych przychodów z filmów, w których wystąpił. Ten status potwierdza jego pozycję jako potężnego magnesu na publiczność, czyli tzw. box office draw. Choć urodzony w Stanach Zjednoczonych, od 2020 roku Tom Hanks posiada również obywatelstwo greckie, co jest związane z jego osobistymi powiązaniami z Grecją, wynikającymi z małżeństwa z aktorką Ritą Wilson.

Rodzina i życie prywatne Toma Hanksa

Dzieciństwo Toma Hanksa naznaczone było trudnościami i licznymi przeprowadzkami. Po rozwodzie rodziców w 1960 roku, Tom wraz ze starszym rodzeństwem, Sandrą i Larrym, zamieszkał z ojcem, co wiązało się z dziesięcioma przeprowadzkami do dziesiątego roku życia. Te doświadczenia mogły znacząco wpłynąć na jego późniejszą osobowość i podejście do życia.

Tom Hanks był dwukrotnie żonaty. Jego pierwszą żoną była Samantha Lewes, z którą zawarł związek małżeński w 1978 roku, a rozwód nastąpił w 1987 roku. W 1988 roku poślubił aktorkę Ritę Wilson, z którą pozostaje w związku do dziś. Jest ojcem czwórki dzieci: synów Colina (który również podążył śladami ojca i został aktorem) oraz Cheta, a także córki Elizabeth. Linia genealogiczna ojca Toma Hanksa wskazuje na ciekawe powiązania rodzinne – jest on dalekim kuzynem prezydenta Abrahama Lincolna oraz Nancy Hanks. Co więcej, okazał się być kuzynem szóstego stopnia Freda Rogersa, słynnego gospodarza programów dla dzieci, którego miał okazję sportretować w filmie biograficznym.

Kariera zawodowa Toma Hanksa

Początki w teatrze i rezygnacja ze studiów

Droga Toma Hanksa do Hollywood rozpoczęła się od zainteresowania teatrem. Podczas studiów na California State University w Sacramento, poznał Vincenta Dowlinga, szefa Great Lakes Theater Festival w Cleveland. Za radą Dowlinga, Hanks podjął staż w teatrze, który przerodził się w trzyletnią naukę rzemiosła aktorskiego i teatralnego. Poświęcił się nauce oświetlenia, scenografii i zarządzania sceną, co ostatecznie skłoniło go do porzucenia studiów na rzecz praktycznego zdobywania doświadczenia.

Te wczesne doświadczenia teatralne okazały się kluczowe dla jego rozwoju. Jedną z nielicznych ról złoczyńców w jego karierze był występ w 1978 roku jako Proteus w szekspirowskim „Dwu panach z Werony”. Za tę rolę otrzymał nagrodę Cleveland Critics Circle Award, co stanowiło wczesne potwierdzenie jego talentu.

Przełom telewizyjny: „Bosom Buddies”

Prawdziwy przełom w karierze Toma Hanksa nastąpił dzięki telewizji. W latach 1980–1982 aktor grał jedną z głównych ról w popularnym sitcomie stacji ABC pt. „Bosom Buddies”. Wraz z Peterem Scolarim wcielali się w pracowników agencji reklamowej, którzy dla zachowania niskich kosztów życia musieli przebierać się za kobiety, aby móc zamieszkiwać w tanim hotelu przeznaczonym wyłącznie dla pań. Ta rola pozwoliła mu zaprezentować swój talent komediowy szerszej publiczności.

Sukces filmu „Splash” (1984)

Rola w komedii romantycznej „Splash” z 1984 roku, wyreżyserowanej przez Rona Howarda, okazała się być kinowym przełomem dla Hanksa. Film, opowiadający historię syreny zakochującej się w człowieku, zarobił ponad 69 milionów dolarów, co stanowiło znaczący sukces komercyjny. Hanks otrzymał główną rolę dzięki rekomendacji scenarzystów, którzy poznali go wcześniej na planie serialu „Happy Days”, co podkreśla znaczenie wcześniejszych kontaktów w branży filmowej.

„Nowożytna era” aktorstwa (od 1993 r.)

Sam Tom Hanks określa rok 1993 jako początek swojej „nowożytnej ery” w karierze filmowej. Aktor twierdzi, że dzięki procesowi samoodkrycia i głębszemu zrozumieniu swojej pracy, jego gra stała się mniej pretensjonalna i bardziej autentyczna. Okres ten otworzyły kinowe hity takie jak „Bezsenność w Seattle” oraz przełomowa „Filadelfia”, które ugruntowały jego pozycję jako jednego z czołowych aktorów swojego pokolenia.

Współpraca ze Stevenem Spielbergiem

Tom Hanks jest znany z owocnej i długotrwałej współpracy ze Stevenem Spielbergiem. Panowie wspólnie zrealizowali pięć filmów fabularnych, w tym takie tytuły jak „Szeregowiec Ryan”, „Złap mnie, jeśli potrafisz” czy „Terminal”. Ich współpraca obejmuje również trzy wysokobudżetowe miniseriale o tematyce II wojny światowej: „Kompania braci”, „Pacyfik” oraz najnowszy, „Władcy przestworzy” (2024). Ta regularna współpraca świadczy o wzajemnym zaufaniu i artystycznej synergii między reżyserem a aktorem.

Debiut na Broadwayu

W 2013 roku Tom Hanks zadebiutował na deskach prestiżowego Broadwayu. Wystąpił w sztuce Nory Ephron pt. „Lucky Guy”. Za swoją kreację w tej produkcji otrzymał nominację do nagrody Tony, jednego z najbardziej prestiżowych wyróżnień w amerykańskim teatrze, w kategorii najlepszego aktora w sztuce teatralnej. Było to kolejne potwierdzenie jego wszechstronności artystycznej.

Nagrody i osiągnięcia Toma Hanksa

Historyczny sukces na Oscarach

Tom Hanks jest jednym z nielicznych aktorów w historii kina, którzy zdołali zdobyć dwa Oscary dla najlepszego aktora rok po roku. Pierwszą statuetkę otrzymał w 1994 roku za przejmującą rolę chorego na AIDS prawnika w filmie „Filadelfia”. Rok później, w 1995 roku, odebrał drugą nagrodę Akademii za tytułową postać w kultowym filmie „Forrest Gump”. Ten wyczyn ugruntował jego status jako jednego z najwybitniejszych aktorów swojego pokolenia.

Wysokie odznaczenia państwowe

Za swój znaczący wkład w kulturę i sztukę, Tom Hanks został uhonorowany najważniejszymi cywilnymi odznaczeniami w Stanach Zjednoczonych. W 2014 roku otrzymał prestiżowe Kennedy Center Honor, a w 2016 roku został uhonorowany Medalem Wolności (Presidential Medal of Freedom) przyznanym przez ówczesnego prezydenta Baracka Obamę. Te wyróżnienia podkreślają jego znaczenie nie tylko w świecie filmu, ale także jako postaci o wpływie społecznym.

Nagrody za całokształt twórczości

W uznaniu jego bogatej i wpływowej kariery, Tom Hanks otrzymał szereg nagród za całokształt twórczości. W 2002 roku został uhonorowany AFI Life Achievement Award, przyznawaną przez Amerykański Instytut Filmowy. Natomiast w 2020 roku, podczas gali rozdania Złotych Globów, odebrał nagrodę im. Cecila B. DeMille’a, która jest wyrazem jego wybitnego wkładu w świat rozrywki. Te nagrody świadczą o długotrwałym i nieprzemijającym wpływie Hanksa na przemysł filmowy.

Inne role i projekty Toma Hanksa

Kariera dubbingowa i „Toy Story”

Tom Hanks jest również znany ze swojej pracy jako aktor dubbingowy. Od 1995 roku użycza głosu postaci Chudego (Sheriff Woody) w niezwykle popularnej franczyzie animowanych filmów „Toy Story”. Jego charakterystyczny głos i sposób interpretacji postaci zyskały ogromną sympatię widzów na całym świecie. Ponadto, w filmie „Ekspres polarny” z 2004 roku, Hanks wcielił się w wiele postaci jednocześnie, wykorzystując innowacyjną technologię motion capture, co pokazało jego otwartość na nowe formy ekspresji aktorskiej.

Działalność producencka: Playtone

Poza aktorstwem, Tom Hanks aktywnie działa jako producent. Jest założycielem własnej firmy produkcyjnej Playtone, która stoi za sukcesem wielu cenionych produkcji telewizyjnych i miniseriali. Wśród nich znajdują się takie tytuły jak „Z Ziemi na Księżyc”, „John Adams”, „Zmiana gry” czy „Olive Kitteridge”. Działalność producencka Playtone świadczy o jego zaangażowaniu w tworzenie wysokiej jakości treści i wspieraniu innych talentów w branży filmowej i telewizyjnej.

Reżyseria i scenariusz

Tom Hanks nie ogranicza swojej działalności wyłącznie do grania przed kamerą. Jest również utalentowanym reżyserem i scenarzystą. Wyreżyserował i wystąpił w filmach „Szaleństwa młodości” (That Thing You Do!) z 1996 roku, który opowiadał historię zespołu muzycznego z lat 60., oraz w komedii „Larry Crowne – uśmiech losu” z 2011 roku, gdzie partnerowała mu Julia Roberts. Te projekty pokazują jego wszechstronność i ambicje artystyczne poza tradycyjną rolą aktora.

Ciekawostki o Tomie Hanksie

Osobowość w czasach szkolnych

Wbrew wizerunkowi pewnej siebie i opanowanej gwiazdy filmowej, Tom Hanks opisywał siebie z czasów szkolnych jako „geeka” i osobę „straszliwie, boleśnie nieśmiałą”. Mimo tej nieśmiałości, wykazywał się kreatywnością i humorem, potrafiąc wykrzykiwać zabawne komentarze podczas szkolnych projekcji filmowych. Jednocześnie, zawsze uważał się za odpowiedzialne dziecko, co sugeruje wczesne cechy charakteru, które później pomogły mu w karierze.

Sportowe marzenia

W wywiadzie udzielonym w 2001 roku, Tom Hanks przyznał, że jego największym marzeniem sportowym było zdobycie Heisman Trophy, prestiżowej nagrody dla najlepszego futbolisty akademickiego w Stanach Zjednoczonych. Wyobrażał sobie siebie grającego jako halfback dla drużyny California Golden Bears. To życzenie pokazuje jego pasję do sportu i inną ścieżkę kariery, która mogła być jego udziałem.

Przemówienie oscarowe i „coming out” nauczyciela

Podczas odbierania Oscara za rolę w filmie „Filadelfia” w 1994 roku, Tom Hanks wygłosił pamiętne przemówienie. Publicznie podziękował swojemu nauczycielowi dramatu, Rawleyowi Farnsworthowi, przy okazji ujawniając, że jest on gejem. Ten moment stał się głośnym i ważnym wydarzeniem w historii ceremonii rozdania Oscarów, podkreślając rolę Hanksa jako orędownika akceptacji i otwartości w społeczeństwie.

Rodzina Toma Hanksa

• Pierwsza żona: Samantha Lewes (małżeństwo 1978–1987)
• Druga żona: Rita Wilson (od 1988 roku)
• Dzieci: Colin Hanks, Chet Hanks, Elizabeth Hanks

Współpraca z Stevenem Spielbergiem

• Filmy fabularne: 5 tytułów (m.in. „Szeregowiec Ryan”, „Złap mnie, jeśli potrafisz”, „Terminal”)
• Miniseriale o tematyce II wojny światowej: 3 tytuły („Kompania braci”, „Pacyfik”, „Władcy przestworzy” – 2024)

Kluczowe nagrody i odznaczenia

• Oscary dla najlepszego aktora: 2 (1994 – „Filadelfia”, 1995 – „Forrest Gump”)
• Kennedy Center Honor: 2014
• Medal Wolności: 2016
• AFI Life Achievement Award: 2002
• Nagroda im. Cecila B. DeMille’a (Złote Globy): 2020

Kariera dubbingowa

• Postać: Chudy (Sheriff Woody)
• Franczyza: „Toy Story” (od 1995 roku)
• Inne projekty: „Ekspres polarny” (2004) – rola wielu postaci za pomocą motion capture

Działalność producencka (Playtone)

• Wybrane produkcje: „Z Ziemi na Księżyc”, „John Adams”, „Zmiana gry”, „Olive Kitteridge”

Reżyseria i scenariusz

• „Szaleństwa młodości” (That Thing You Do!) – 1996
• „Larry Crowne – uśmiech losu” – 2011

Warto wiedzieć: Tom Hanks jest dalekim kuzynem prezydenta Abrahama Lincolna oraz Nancy Hanks.

Warto wiedzieć: W latach 1980–1982 Hanks grał jedną z głównych ról w sitcomie stacji ABC pt. „Bosom Buddies”, wcielając się w pracownika agencji reklamowej, który musiał przebierać się za kobietę, aby móc mieszkać w tanim hotelu tylko dla pań.

Tom Hanks, dzięki swojej niezwykłej wszechstronności, charyzmie i autentyczności, na stałe wpisał się w historię światowego kina. Jego kariera, naznaczona serią niezapomnianych ról, dwoma Oscarami i licznymi innymi prestiżowymi nagrodami, jest inspiracją dla kolejnych pokoleń artystów. Od debiutu na deskach teatralnych, przez przełomowe role w telewizji i kinie, po działalność producencką i reżyserską, Hanks konsekwentnie udowadnia, że jest artystą kompletym, którego wkład w kulturę jest nieoceniony.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Tom_Hanks