William Adams, urodzony 24 września 1564 roku w Gillingham w hrabstwie Kent, był angielskim żeglarzem, nawigatorem i budowniczym okrętów, który zapisał się w historii jako pierwszy Anglik, który dotarł do Japonii w 1600 roku. Zmarł 16 maja 1620 roku w Hirado, w wieku 55 lat, po spędzeniu dwóch dekad w Japonii, gdzie zyskał japońskie imię Miura Anjin i status samuraja. Jego życie, naznaczone burzliwymi podróżami i służbą u potężnych władców, stanowi fascynujący przykład spotkania kultur i niezwykłej kariery, która wiodła od angielskiego marynarza do samuraja w obcym kraju. Adams ożenił się dwukrotnie, mając potomstwo zarówno w Anglii, jak i w Japonii, a jego wpływ wykraczał poza osobiste relacje, kształtując japońską politykę handlową i militarną.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na 16 maja 1620 roku miał 55 lat.
- Żona/Mąż: Miał dwie żony: Mary Hyn (pierwsza żona) i Oyuki (druga żona).
- Dzieci: Miał czworo dzieci: Johna i Deliverance (z pierwszego małżeństwa) oraz Josepha i Susannę (z drugiego małżeństwa).
- Zawód: Żeglarz, nawigator, budowniczy okrętów, samuraj, doradca sioguna.
- Główne osiągnięcie: Był pierwszym Anglikiem, który dotarł do Japonii, zdobył status samuraja i doradcy sioguna, a także odegrał kluczową rolę w budowie pierwszej zachodniej floty Japonii.
William Adams: Od Angielskiego Żeglarza do Samuraja w Japonii
Podstawowe informacje biograficzne
William Adams urodził się 24 września 1564 roku w Gillingham, w hrabstwie Kent, w Królestwie Anglii. Po śmierci ojca, w wieku dwunastu lat, rozpoczął naukę zawodu u mistrza Nicholasa Digginsa w Limehouse. Przez kolejne dwanaście lat zgłębiał tajniki budowy statków, astronomii i nawigacji, zdobywając umiejętności, które okazały się kluczowe dla jego przyszłej, niezwykłej kariery. Adams, który w Anglii znany był jako William Adams, w Japonii zyskał miano Miura Anjin (三浦按針), co oznacza „pilota z półwyspu Miura”, podkreślając jego biegłość w żegludze. Zmarł 16 maja 1620 roku w Hirado, w prowincji Nagasaki, w wieku 55 lat, po spędzeniu ostatnich 20 lat swojego życia w Japonii. To właśnie w 1600 roku Adams zapisał się w historii jako pierwszy Anglik, który dotarł do tego odległego kraju.
Życie osobiste i rodzina Williama Adamsa
Życie osobiste Williama Adamsa było równie złożone, jak jego kariera. W 1589 roku poślubił Mary Hyn, z którą doczekał się dwójki dzieci: syna Johna i córki Deliverance. Mimo wieloletniej rozłąki spowodowanej jego morskimi podróżami, Adams starał się utrzymywać kontakt z rodziną w Anglii, przesyłając im środki finansowe. Jednak los zaprowadził go na Daleki Wschód, gdzie jego życie nabrało nowego wymiaru. W 1613 roku, już w Japonii, poślubił Japonkę o imieniu Oyuki, córkę Magoshichi’ego. Z Oyuki miał dwoje dzieci: syna Josepha i córkę Susannę.
Potomstwo Williama Adamsa
- Syn z pierwszego małżeństwa: John
- Córka z pierwszego małżeństwa: Deliverance
- Syn z drugiego małżeństwa: Joseph
- Córka z drugiego małżeństwa: Susanna
Po śmierci Adamsa, jego syn Joseph przejął jego tytuły, jednak po 1635 roku, kiedy siogun Tokugawa Iemitsu wprowadził politykę izolacji Japonii od świata zewnętrznego, ślad po pół-japońskich dzieciach Adamsa w oficjalnych dokumentach historycznych się urywa.
Kariera i służba morska
Służba w Royal Navy i podróże
Przed swoim przełomowym rejsem do Japonii, William Adams zdobywał doświadczenie w służbie Królewskiej Marynarce Wojennej. Pod dowództwem samego sir Francisa Drake’a, w 1588 roku brał udział w kluczowych walkach przeciwko Wielkiej Armadzie Hiszpańskiej, pełniąc funkcję kapitana statku zaopatrzeniowego „Richarde Dyffylde”. Według źródeł jezuickich, jego morska kariera obejmowała również udział w trwającej około dwóch lat ekspedycji arktycznej, której celem było odnalezienie legendarnego Przejścia Północno-Wschodniego. Te wczesne doświadczenia ukształtowały jego umiejętności nawigacyjne i przygotowały go na wyzwania, jakie miały go czekać.
Tragiczny rejs holenderskiej wyprawy do Japonii
W 1598 roku William Adams został zatrudniony jako główny pilot holenderskiej floty, składającej się z pięciu statków, która została sfinansowana przez kupców z Rotterdamu. Celem wyprawy było dotarcie do Japonii i nawiązanie kontaktów handlowych. Jednak rejs okazał się niezwykle trudny i tragiczny. Flota zmagała się z ekstremalnymi warunkami podczas przeprawy przez Cieśninę Magellana. Z 750 marynarzy i żołnierzy, którzy wyruszyli z Holandii, do brzegów Japonii na jedynym ocalałym statku „Liefde” dotarło zaledwie kilku wycieńczonych ludzi. To właśnie na tym statku, w kwietniu 1600 roku, Adams przybył do Japonii, stając się pierwszym Anglikiem, który postawił stopę na tej odległej ziemi.
Służba pod Siogunatem Tokugawy
Relacja z Tokugawą Ieyasu i rola doradcy
Po przybyciu do Japonii, Adams szybko znalazł się w centrum uwagi ówczesnych władz. Jego wiedza o świecie, umiejętności nawigacyjne i szczerość zyskały zaufanie przyszłego sioguna, Tokugawy Ieyasu. Adams stał się nieocenionym doradcą sioguna w kwestiach zagranicznych, dyplomacji i handlu. Jego unikalna perspektywa jako obcokrajowca, połączona z głębokim zrozumieniem japońskiej kultury i polityki, pozwoliła mu skutecznie pośredniczyć między Japonią a mocarstwami europejskimi. Relacja Adamsa z Tokugawą Ieyasu była kluczowa dla jego dalszej kariery i pozycji w japońskim społeczeństwie.
Status samuraja i hatamoto
Wyjątkowość Williama Adamsa podkreśla fakt, że jako jeden z nielicznych obcokrajowców w historii Japonii, otrzymał on status samuraja. Co więcej, został obdarzony rangą „hatamoto”, co oznaczało bezpośredniego wasala sioguna. Ten zaszczytny tytuł wiązał się z przywilejami, w tym prawem do noszenia dwóch mieczy – symbolu samuraja – oraz posiadaniem własnych włości. Nadanie mu statusu samuraja świadczyło o ogromnym zaufaniu i szacunku, jakim darzył go siogun Tokugawa, a jego pozycja w japońskim społeczeństwie była bezprecedensowa dla cudzoziemca w tamtych czasach.
Kluczowe punkty statusu samuraja Williama Adamsa:
- Pierwszy Anglik z tytułem samuraja w Japonii.
- Ranga „hatamoto” – bezpośredniego wasala sioguna.
- Prawo do noszenia dwóch mieczy.
- Możliwość posiadania własnych włości.
Budowniczy pierwszej zachodniej floty Japonii
Jednym z najbardziej znaczących osiągnięć Williama Adamsa było jego zaangażowanie w rozwój japońskiej marynarki wojennej. W 1604 roku, w miejscowości Ito, Adams nadzorował budowę pierwszego w Japonii doku stoczniowego. Następnie, wykorzystując swoją wiedzę i doświadczenie, zaprojektował i nadzorował budowę dwóch statków w stylu zachodnim. Te innowacyjne jednostki zapoczątkowały japońską flotę oceaniczną, otwierając nowe możliwości w zakresie żeglugi i handlu. Jego wkład w rozwój technologii morskiej Japonii był rewolucyjny.
Rola w bitwie pod Sekigaharą i wpływy dyplomatyczne
Istnieją hiszpańskie zapisy sugerujące, że 19 armat zdemontowanych ze statku „Liefde”, którym przypłynął Adams, zostało wykorzystanych przez armię Tokugawy podczas decydującej bitwy pod Sekigaharą w 1600 roku. Choć bezpośredni udział Adamsa w tym wydarzeniu nie jest w pełni udokumentowany, fakt ten podkreśla jego znaczenie w kontekście militarnym. Dodatkowo, Adams odegrał kluczową rolę w kształtowaniu polityki Japonii wobec misjonarzy. Skutecznie przekonywał sioguna, że misjonarze katoliccy mają ukryte cele polityczne, co przyczyniło się do wydalenia jezuitów z Japonii w 1614 roku. Jego wpływ na relacje dyplomatyczne i religijne był znaczący.
Majątek i finanse
Nadania ziemskie i dochody
Za swoją wierną służbę i nieocenione zasługi dla siogunatu, William Adams został sowicie nagrodzony. Otrzymał od sioguna domenę w Hemi, położoną na terenie dzisiejszej Yokosuki. Ta posiadłość przynosiła mu znaczne dochody, a jej zarząd obejmował niemal stu niewolników oraz służących. Pozycja Adamsa jako bogatego posiadacza ziemskiego, posiadającego znaczną liczbę podwładnych, świadczy o jego ugruntowanej pozycji i wpływach w japońskim społeczeństwie.
Pośrednictwo w handlu bronią
W 1614 roku, tuż przed decydującym oblężeniem Osaki, William Adams odegrał kluczową rolę jako pośrednik w ważnym transakcji handlowej. Siogunat potrzebował znacznych zapasów ołowiu, prochu i armat. Adams skutecznie negocjował z kupcami angielskimi i holenderskimi, zapewniając dostawę niezbędnej broni. Jego umiejętności negocjacyjne i znajomość europejskich rynków handlowych okazały się nieocenione dla sioguna, umacniając pozycję Japonii w okresie narastających napięć politycznych.
Kontrowersje i relacje międzyludzkie
Konflikt z Johnem Sarisem
Mimo swojej wysokiej pozycji, William Adams nie był wolny od konfliktów. Pozostawał w napiętych stosunkach z kapitanem Johnem Sarisem, który pełnił funkcję szefa angielskiej faktorii handlowej. Saris, zapatrzony w europejskie wzorce, gardził Adamsem za jego całkowite przejęcie japońskich obyczajów i stylu życia, nazywając go pogardliwie „znaturalizowanym Japończykiem”. Ta różnica w postrzeganiu własnej tożsamości i sposobu życia stanowiła źródło napięć między dwoma Anglikami.
Opinia Richarda Cocksa
Zupełnie odmienną opinię o Williamie Adamsie wyrażał Richard Cocks, który również pracował w faktorii w Hirado. Cocks chwalił Adamsa za jego spokojny temperament i maniery, które zbliżyły go do japońskich gospodarzy. Według Cocksa, Adams potrafił doskonale wtopić się w otoczenie, co świadczyło o jego zdolności adaptacji i szacunku dla lokalnej kultury. Ta pozytywna ocena kontrastuje z krytyką Sarisa, pokazując różne perspektywy na postać Adamsa.
Niechęć do powrotu do Anglii
W 1613 roku William Adams ostatecznie otrzymał pozwolenie na powrót do ojczyzny. Jednak, ku zaskoczeniu wielu, zdecydował się pozostać w Japonii. Decyzja ta mogła być podyktowana wieloma czynnikami. Z jednej strony, jego przywiązanie do nowej rodziny – żony Oyuki i dzieci – z pewnością odgrywało dużą rolę. Z drugiej strony, jego wysoki status społeczny, posiadane włości i zaufanie sioguna stanowiły silny argument za pozostaniem. Adams znalazł w Japonii miejsce, gdzie jego umiejętności i talenty były cenione, a jego życie nabrało nowego, satysfakcjonującego kierunku.
Ciekawostki z życia Williama Adamsa
Listy do Anglii i zachęta do handlu
William Adams był nie tylko żeglarzem i samurajem, ale także korespondentem. W październiku 1611 roku napisał słynny list do Anglii, w którym szczegółowo opisał swoje pochodzenie, losy wyprawy i życie w Japonii. W liście tym zachęcał angielskich kupców do nawiązania kontaktów handlowych z Japonią, podkreślając potencjalne korzyści. Jego relacje stanowiły cenne źródło informacji o odległym kraju i mogły wpłynąć na dalsze decyzje handlowe Anglii.
Prezenty dla króla Jakuba I
Dzięki pośrednictwu Williama Adamsa, siogun Tokugawa Hidetada wysłał królowi Anglii, Jakubowi I, wyjątkowy zestaw japońskich zbroi. Ta dyplomatyczna wymiana podkreślała rosnące znaczenie kontaktów między Anglią a Japonią. Jedna z tych zbroi do dziś jest wystawiona w Tower of London, stanowiąc materialny dowód historycznych więzi, które nawiązał ten niezwykły angielski żeglarz, który stał się samurajem.
Chronologia życia i kariery Williama Adamsa
| Rok | Wydarzenie |
|---|---|
| 1564 | Narodziny Williama Adamsa w Gillingham, hrabstwo Kent. |
| ok. 1576 | Śmierć ojca; początek nauki zawodu u Nicholasa Digginsa. |
| 1588 | Udział w walkach przeciwko Wielkiej Armadzie jako kapitan „Richarde Dyffylde”. |
| 1589 | Małżeństwo z Mary Hyn. |
| 1598 | Zatrudnienie jako główny pilot holenderskiej wyprawy do Japonii. |
| 1600 | Dotarcie do Japonii na statku „Liefde”; pierwszy Anglik w Japonii. |
| 1600 | Prawdopodobne wykorzystanie armat z „Liefde” w bitwie pod Sekigaharą. |
| 1604 | Nadzór nad budową pierwszego japońskiego doku stoczniowego w Ito. |
| 1611 | Napisanie słynnego listu do Anglii. |
| 1613 | Małżeństwo z Japonką Oyuki; otrzymanie pozwolenia na powrót do Anglii. |
| 1614 | Pośrednictwo w zakupie broni dla siogunatu; wydalenie jezuitów z Japonii. |
| 1620 | Śmierć Williama Adamsa w Hirado. |
| Po 1635 | Urywanie się śladów po pół-japońskich dzieciach Adamsa w dokumentach historycznych. |
William Adams, pierwszy Anglik, który dotarł do Japonii, z powodzeniem połączył życie żeglarza i budowniczego okrętów z rolą samuraja i doradcy sioguna Tokugawy Ieyasu. Jego niezwykła ścieżka od europejskiego nawigatora do wpływowej postaci w feudalnej Japonii stanowi fascynujący przykład kulturowego przenikania i indywidualnego sukcesu w obliczu nieznanego. Jego życie jest nie tylko świadectwem odwagi i determinacji, ale także dowodem na to, jak otwarty umysł i zdolność adaptacji mogą prowadzić do niezwykłych osiągnięć, kształtując przy tym relacje między narodami.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Czy William Adams był samurajem?
Tak, William Adams był angielskim żeglarzem, który służył jako doradca wojskowy i nawigator dla siogunatu Tokugawa w Japonii. Został on przyjęty do stanu samurajów, co było niezwykłym wyróżnieniem dla obcokrajowca.
Co to jest Samuel Adams?
Samuel Adams był jednym z ojców założycieli Stanów Zjednoczonych i kluczową postacią w ruchu niepodległościowym. Był on jednym z przywódców Bostońskiej Herbatki i znaczącym agitorem przeciwko panowaniu brytyjskiemu.
Czy istniał kiedyś biały samuraj?
Tak, można tak określić Williama Adamsa, znanego jako Miura Anjin. Jako pierwszy Europejczyk, który osiągnął wysoki status w japońskim społeczeństwie i został przyjęty do klasy samurajów, jest powszechnie uznawany za „białego samuraja”.
Co oznacza Miura Anjin?
Miura Anjin to japońskie imię nadane Williamowi Adamsowi po tym, jak został samurajem. „Miura” odnosi się do regionu, w którym mieszkał, a „Anjin” oznacza „sternika” lub „nawigatora”, co podkreślało jego umiejętności w żeglarstwie.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/William_Adams_(samurai)
